Về mình

Ba giờ sáng.

Mình ngồi trước màn hình, mắt đỏ ngầu chỉ để canh một tài khoản quảng cáo có thể bị khóa bất cứ lúc nào. Đêm đó mình ngủ chưa tới hai tiếng. Đêm trước cũng vậy, và cả tháng đó cũng vậy.

Hồi đó, mình làm được lắm. Tiền về đều mỗi ngày. Nhìn con số, tụi bạn ai cũng nghĩ mình đang làm ăn rất ngon.

Tuy nhiên thì mình biết một thứ mà người ngoài không ai thấy: tất cả đang dựng trên cát. Một cú khóa tài khoản thôi là trôi sạch. Và con nước lúc đó đã bắt đầu lên, mình thấy rõ điều đó.

Có thể bạn chưa từng thức trắng vì một tài khoản quảng cáo. Nhưng nếu bạn là người có chuyên môn — giỏi một nghề nào đó, làm việc tử tế — mà vẫn thấy mình cứ cố mãi vẫn chưa tới được nơi mình muốn, thì mình nghĩ bạn với mình giống nhau nhiều hơn bạn tưởng.

Mình mất gần mười năm mới hiểu ra điều đó. Để mình kể bạn nghe mình đã trả giá thế nào nhé.

Mình là kỹ sư phần mềm, có hơn mười năm trong nghề — năm năm cuối lên quản lý dự án cho một công ty phần mềm đa quốc gia. Một công việc ai cũng gọi là “ổn định”. Nhưng trong lòng mình có một câu hỏi cứ gặm nhấm mình: chẳng lẽ cả đời chỉ có vậy thôi sao?

Mình lao ra Internet tìm câu trả lời. Và mình thử gần như mọi thứ. Từ Affiliate, chạy quảng cáo, tới bán sản phẩm số. Đầu tư chứng khoán, tiền ảo, đào coin và tùm lum thứ hết.

Lúc đó, phong trào bán mỹ phẩm, máy móc làm đẹp đang rộ. Mình mở công ty đầu tiên, nghe rất chẳng liên quan — bán máy rửa mặt. Mình quyết định kinh doanh sản phẩm này vì hồi đó phong trào buôn mỹ phẩm đang làm ăn rất được, cứ đóng thương hiệu riêng rồi chạy quảng cáo các kiểu. Mình bỏ vào đó một trăm triệu. Bán được hơn mười cái (cho người quen). Ba bốn tháng sau, khi kiệt sức thì mình quyết định cho đi hết hàng tồn, dẹp công ty cho nhẹ đầu.

Sập một công ty vẫn chưa đủ để mình tỉnh, mình vẫn lao vào tiếp tục với niềm tin và ao ước phải khởi nghiệp, phải tự do. Mình mở công ty thứ hai — lần này là công ty đào tạo. Công ty này mình thành lập vì mình đọc được một thông điệp trong chính cuốn sách “Bí Mật Chuyên Gia” rằng ai cũng có một thế mạnh, và nếu biết mài giũa nó thì sẽ trở thành chuyên gia. Lần này mình thầm nghĩ rằng mình có nhiều điểm mạnh, lợi thế làm trong ngành phần mềm nhiều năm, tại sao không mở công ty đào tạo. Và lần khởi nghiệp này khả quan hơn rất nhiều, số lượng học viên đông hơn: có lúc đâu đó năm trăm tới một nghìn học viên. Nhưng mình chỉ lấy công làm lời, có ngày phải cày cuốc hơn mười sáu tiếng, vừa phải lo việc vận hành, đến việc marketing, cho tới việc đào tạo. So với công sức bỏ ra, tiền thu lại chẳng đáng bao nhiêu. Và đó cũng chính là lý do mà mình đóng cửa nó, mãi tới những năm gần đây mình mới hiểu được vì sao công ty đó thất bại.

Có một câu nói của vợ mình khiến mình cứ trăn trở mãi, mà hồi đó ước gì có ai chỉ cho mình. Trong một buổi tối bình thường, khi vợ mình nằm cạnh hỏi một câu rất nhẹ nhưng rất đau:

“Mình có đang thực sự phát triển không chồng? Hay chỉ đang cố tồn tại cho qua ngày? Hai vợ chồng không lẽ cứ thế này, mãi chạy theo đồng tiền và bỏ qua hết gia đình hai bên. Vậy thì mình sống vì tiền thôi sao?”

Mình mở miệng. Rồi khựng lại. Mình chẳng trả lời được.

Đêm đó mình hiểu ra thứ mà hai lần đóng công ty đã cố nói, mà mình không chịu nghe: mình chưa bao giờ thiếu nỗ lực. Mình thiếu một hệ thống.

Suốt bao năm, mình bán sức. Chạy theo cảm hứng và những con số, chỉ tập trung vào việc kiếm tiền. Thuê người nhưng họ ngồi không, vì mình chẳng có quy trình để chuyển giao. Mình không thực sự sống với công việc, mà thực chất chỉ đang cố làm thật nhiều để đổi thời gian lấy tiền, và không có tích lũy.

Nên mình đổi cách chơi.

Mình không đuổi theo đồng tiền nữa. Mình biết rằng trong cuộc sống chúng ta luôn có hai quả bóng: nếu quả bóng thủy tinh rơi xuống thì mọi thứ vỡ vụn — và đó chính là gia đình, là sức khỏe. Còn quả bóng cao su kia, nếu có mất đi mình vẫn có thể lấy lại được, vì tiền và sự nghiệp thì chúng ta luôn có thể gầy dựng lại, chỉ cần có đủ kiến thức.

Mình bắt đầu dựng một cỗ máy, với một chiến lược chắc hơn, tuy có phần chậm hơn, nhưng là của mình. Sở hữu người đọc của mình. Sở hữu danh sách khách hàng của mình. Lấy đúng thứ mình đã có sẵn — chuyên môn của mình, đam mê của mình — để biến nó thành một dòng thu nhập tự chạy.

Rồi AI tới. Và thứ còn thiếu cuối cùng cũng vào đúng chỗ.

Bạn thử hình dung: một người, cộng một hệ thống tinh gọn, cộng với đòn bẩy AI — nó giúp mình làm được khối lượng việc mà trước đây cần cả một đội quân. Đó không phải phép màu, mà chính là đòn bẩy mà nhà đầu tư người Mỹ gốc Ấn Naval Ravikant từng chia sẻ: vốn, con người, code và media.

Hôm nay mình tin ba điều, và mình sẽ lặp lại chúng suốt blog này:

Kết quả lặp lại đến từ quy trình, không phải cảm hứng.
Không có hệ thống, mọi nỗ lực sớm muộn cũng gãy.
Bạn không thiếu kiến thức. Bạn thiếu hệ thống.

Blog này là nơi mình mở nắp cỗ máy cho bạn xem bên trong có gì. Cách mà mình biến chuyên môn thành thu nhập. Cách mình dùng AI và hệ thống để xây một cỗ máy kinh doanh tinh gọn trên Internet — thứ chạy được mà không cần bạn gồng mình hò hét, năn nỉ người khác mua hàng. Không mẹo vặt, không chiêu trò để viral. Không hứa con số ảo tưởng. Chỉ là cách một người đã đi qua những thăng trầm kể lại cho người đang đi sau.

À, để bạn biết mình ngoài công việc.

Mình chạy ultra marathon. Hai lần hoàn thành cự ly 100km, và cả hai lần mình đều chọn giải chạy vòng lặp — thành tích tốt nhất của mình là 11 giờ 45 phút: hai mươi vòng, mỗi vòng năm cây số, quanh quẩn một chỗ. Đây chính là giải Ultra Road, chỉ là vòng lặp, không phong cảnh như những giải trail, chỉ có mình với chính bản thân mình. Sở dĩ mình chọn cái chán nhất, vì mình muốn tập đối diện với nội tâm, với con người bên trong mình; và hơn hết, mình cũng muốn xem trên đời này khi đối mặt với nghịch cảnh thì mình sẽ vượt qua nó bằng cách nào. Phải tự mạnh mẽ lên thế nào để trở thành chỗ dựa vững chắc cho vợ con mình.

Mình cũng từng tham gia các khóa thiền Vipassana mười ngày. Mình thích ở một mình, thích mày mò hệ thống, và mình thấy hạnh phúc với điều đó.

Và tất cả, mình làm vì một điều rất đơn giản: gia đình chính là lý do lớn nhất để mình cố gắng. Mình phải tập làm quen với nghịch cảnh, để cho dù có điều gì xảy ra đi chăng nữa thì mình vẫn đủ mạnh mẽ để vượt qua. Vì mình tin rằng một nội tâm vững mạnh sẽ dễ dàng vượt qua mọi nghịch cảnh.

Nếu bạn cũng có chuyên môn trong tay và muốn biến nó thành một cỗ máy tạo ra thu nhập trên Internet để bạn tự do hơn, thì mình nghĩ bạn nên ở lại, đọc thêm những bài viết khác của mình. Mình không hứa sẽ giúp bạn giàu lên, tuy nhiên mình sẽ chia sẻ góc nhìn của mình, để bạn có thêm những góc nhìn đúng hơn.

Mình sẽ kể tiếp ở những bài sau. Cảm ơn bạn đã đọc tới đây.

— Quốc Anh